โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงตามพระราชดำริ บ้านนาเกียน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่


 พระราชดำริ :

                พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

ความเป็นมาของโครงการ :

                หมู่บ้านนาเกียน เป็นพื้นที่ราบหุบเขาที่อุดมสมบูรณ์ เนื่องจากมีน้ำแม่ฮองไหลผ่าน เหมาะแก่การทำการเกษตร เมื่อประชากรเพิ่มขึ้น จึงเกิดปัญหาการบุกรุกทำลายป่าต้นน้ำลำธารเป็นจำนวนมาก เมื่อความต้องการใช้ทรัพยากรมีมากขึ้น การบุกรุกแผ้วถางป่าจึงเป็นไปอย่างต่อเนื่อง กอปรกับการทำการเกษตรของราษฎรที่ไม่ถูกหลักวิชาการและขาดการบริหารจัดการที่ดี ทำให้เกิดปัญหาสภาพดินเสื่อมคุณภาพและปัญหาการขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง

               จากปัญหาที่เกิดขึ้น ทำให้ราษฎรในพื้นที่มีความเดือนร้อนเนื่องจากการขาดแคลนน้ำในการอุปโภคและบริโภค และผลผลิตทางการเกษตรลดต่ำลง ด้วยเหตุนี้เองสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จึงมีพระราชดำริให้จัดตั้งสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง ตามพระราชดำริ บ้านนาเกียน เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2548 โดยทรงพระกรุณาฯโปรดเกล้าฯ ให้ท่านผู้หญิงจรุงจิตต์  ทีขะระ รองราชเลขานุการในพระองค์  พล.อ.ณพล  บุญทับ รองสมุหราชองครักษ์ เป็นผู้แทนพระองค์ไปตรวจพื้นที่และได้อัญเชิญแนวพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในการจัดตั้งสถานีฯ มามอบให้แก่คณะทำงาน

 

 

ที่ตั้งของโครงการ :

 

                สถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงตามพระราชดำริ บ้านนาเกียน ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลนาเกียน อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ จุดที่ตั้งสถานี พิกัด  UTM X 409340   1967014  มีพื้นที่รับผิดชอบทั้งสิ้น 15,784 ไร่

 

 

วัตถุประสงค์ :

              1. จัดหาน้ำเพื่อการเกษตร อุปโภค – บริโภค แก่ราษฎร

                2. ฟื้นฟูสภาพป่าและสภาพแวดล้อม

                3. พัฒนาและส่งเสริมอาชีพ

 

                4. ส่งเสริมการทำการเกษตร  ให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ

 

 

ลักษณะภูมิประเทศ :

                ที่ตั้งสถานีฯ มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางระหว่าง 1,20 – 1,600 เมตร ส่วนพื้นที่ของหมู่บ้านซึ่งทั้ง 3 กลุ่มบ้านรวมกันเป็นบ้านนาเกียน หมู่ที่ 3 ต.นาเกียน อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ พื้นที่บริเวณหมู่บ้านนาเกียนเป็นพื้นที่ราบระหว่างหุบเขา มีพื้นที่ประมาณ 1,200 ไร่ มีลำน้ำแม่ฮองไหลผ่านตลอดปี ใช้เป็นพื้นที่ทำนาและที่อยู่อาศัย ซึ่งทั้งหมดจะไหลลงสู่แม่น้ำสาละวิน ลักษณะของหินเป็นหินกรวดและหินแกรนิตที่ผุพัง  ลักษณะของดินเป็นดินร่วนปนทรายและดินลูกรัง เกาะยึดตัวกันแบบหลวมๆ มีอัตราการเสี่ยงต่อการพังทลายและการชะล้างหน้าดินหากขาดสิ่งปกคลุมหน้าดิน

ลักษณะภูมิอากาศ :

 

                สภาพภูมิอากาศนั้น บ้านนาเกียนมีอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 20 องศาเซลเซียส ในฤดูฝนสภาพอากาศมีความชื้นสูง มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยตลอดทั้งปี 1,300 มิลลิเมตร

 

 

ผลการดำเนินงาน :

มี 2 ส่วน คือ การใช้งบปกติ และการใช้งบ กปร.

งบปกติ

                1.ปลูกป่าไม้ทดแทน - ไร่

                2.ปลูกป่าใช้สอย - ไร่

                3.ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ 750 ไร่

                4.ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ 2-6 ปี 4,350 ไร่

                5.ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ 7-10 ปี 750 ไร่

                6.บำรุงป่าใช้สอย 1,700 ไร่

                7.บำรุงสวนเดิมอายุ 2-6 ปี 1,200 ไร่

                8.บำรุงสวนเดิมอายุ 7-10 ปี 500 ไร่

                9.ปลูกป่าหวาย - ไร่

                10.บำรุงป่าหวายอายุ 2-6 ปี 1,050 ไร่

                11.ฝายผสมผสาน 30 แห่ง

                12.ฝายกึ่งถาวร - แห่ง

                13.เพาะชำหญ้าแฝก - กล้า

                14.แนวกันไฟ 30 กม.

งบ กปร.

                1.ปลูกป่าไม้ทดแทน 700 ไร่

                2.ปลูกป่าใช้สอย 700 ไร่

                3.ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ 2,400 ไร่

                4.ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ 2-6 ปี - ไร่

                5.ปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำ 7-10 ปี - ไร่

                6.บำรุงป่าใช้สอย - ไร่

                7.บำรุงสวนเดิมอายุ 2-6 ปี - ไร่

                8.บำรุงสวนเดิมอายุ 7-10 ปี - ไร่

                9.ปลูกป่าหวาย 600 ไร่

                10.บำรุงป่าหวายอายุ 2-6 ปี - ไร่

                11.ฝายผสมผสาน 600 แห่ง

                12.ฝายกึ่งถาวร 15 แห่ง

                13.เพาะชำหญ้าแฝก 300,000 กล้า

 

                14.แนวกันไฟ 50 กม.

 

 

ผลสัมฤทธิ์ของโครงการ (ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2547 –  2556) :

สรุปผลสัมฤทธิ์ด้านคุณภาพชีวิต

                จากผลการดำเนินงาน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 – 2556 สามารถทำให้ราษฎร มีข้าว พืชผักและอาหารโปรตีนในการอุปโภคและบริโภคอย่างเพียงพอ มีการทำการเกษตรอย่างถูกหลักวิชาการ มีความรู้เนื่องจากได้รับการศึกษาอย่างทั่วถึง สามารถเพิ่มรายได้ให้กับราษฎร มีอาชีพเสริม ไม่เกิดปัญหาอาชญากรรม เป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นจากเดิม

สรุปผลสัมฤทธิ์ด้านการอนุรักษ์ ฟื้นฟู ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม

                1.  พื้นที่ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,200 – 1,600 เมตร ทำการอนุรักษ์ฟื้นฟูให้เป็นป่าต้นน้ำ ได้ถึง 5,150 ไร่

                2.  เกิดความหลากหลายทางระบบนิเวศของพืชพรรณ และสัตว์ป่า ที่หายาก เช่น มีนกเงือก และ ชะนี เข้ามาอาศัยเพิ่มมากขึ้น เป็นต้น

 

                3.   แหล่งน้ำลำธารมีคุณภาพดีไม่มีการปนเปื้อนของสารเคมี ผ่านเกณฑ์การตรวจสอบจากกรมประมง ก่อนเริ่มดำเนินการลำห้วยแม่ฮองมีปริมาณน้ำน้อยมาก หลังจากตั้งสถานีฯแล้ว มีสภาพความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้เพิ่มขึ้น ทำให้มีปริมาณน้ำท่าอย่างเพียงพอแก่การอุปโภคและบริโภค รวมทั้งด้านการเกษตร มีการไหลตลอดทั้งปี โดยอัตราการไหลของน้ำ เฉลี่ยทั้งปีเท่ากับ 1,416,385 ลบ.ม/วัน

 

 

 




ที่มา : http://www.fca16.com/newblog/blog.php?id=royalproj