โครงการศูนย์ศึกษาวิจัยธรรมชาติและป่าพรุสิรินทร


 

 

 

 

 

ความเป็นมา

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ เสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐานประทับแรม ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ จ.นราธิวาส ในระหว่างวันที่ ๑๘ สิงหาคม - ๓ ตุลาคม ๒๕๒๔ พระองค์ ได้เสด็จเยี่ยมราษฎรในเขตพื้นที่ของจังหวัดนราธิวาส ได้ทอดพระเนตรเห็นสภาพพื้นที่และความจำเป็นที่จะยกระดับ ความเป็นอยู่ของประชาชนในพื้นที่ของจังหวัดให้ดีขึ้นจึงมีพระราชดำริ และพระราชกระแสรับสั่งต่อเจ้าหน้าที่ และผู้ติดตามเสด็จให้พิจารณาปรับปรุงกิจการพัฒนาด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะการพัฒนาพื้นที่ป่าพรุ ซึ่งต่อมา กปร.(คณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ) ได้มีมติอนุมัติในหลักการให้มีการจัดตั้ง และดำเนินโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง ในวันที่ ๖ มกราคม ๒๕๒๕ โดยให้สำนักงานเลขานุการ กปร. เป็นผู้ประสานงานกับหน่วยงานที่ เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินการจัดทำแผนงานและงบประมาณต่อไป


วัตถุประสงค์

  • เพื่อศึกษา ค้นคว้า ทดลอง วิจัย และสำรวจหาข้อมูลทางวิชาการเกี่ยวกับป่าพรุ มาใช้ในการอนุรักษ์ และฟื้นฟูทรัพยากรป่าพรุ

  • เพื่ออนุรักษ์ป่าพรุสมบูรณ์ตามธรรมชาติให้คงอยู่ตลอดไป และฟื้นฟูสภาพป่าพรุเสื่อม โทรมให้กลับคืนสู่สภาพป่าที่สมบูรณ์ดังเดิม

  • เพื่อสาธิตและเผยแพร่งานป่าพรุทั้งด้านการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ทรัพยากรป่าพรุ

  • เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึก และประชาสัมพันธ์ให้กับประชาชนได้ทราบและตระหนักถึงความสำคัญของป่าพรุ


ที่ตั้งโครงการ

ตำบลกะลุวอ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส


หน่วยงานที่รับผิดชอบโครงการ

      ๑. สำนักงานป่าไม้เขตปัตตานี

      ๒. สำนักงานป่าไม้จังหวัดนราธิวาส

 

ระยะเวลาดำเนินการ

เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๒๗

 

พื้นที่โครงการ มีเนื้อที่รวมทั้งสิ้นประมาณ ๒๖๑,๐๑๕ ไร่ แยกเป็น

  • เขตสงวน ๙๕,๐๑๕ ไร่ เป็นพื้นที่ป่าพรุสมบูรณ์ตามธรรมชาติ

  • เขตอนุรักษ์ ๑๐๙,๙๓๘ ไร่ เป็นพื้นที่ป่าพรุเสื่อมโทรม ต้องฟื้นฟู

  • เขตพัฒนา ๕๖,๙๐๗ ไร่ เป็นพื้นที่ที่ทั้งหมดสภาพป่าโดยสิ้นเชิง ต้องพัฒนา

  

ผลการดำเนินงานตั้งแต่ปี ๒๕๓๗ – ๒๕๔๔ (กรมป่าไม้)

  • ทำการสำรวจ วิจัย ทดลอง และค้นคว้างานวิชาการด้านป่าพรุ ๓๗ โครงการ

  • งานควบคุมไฟป่า ๓ งาน

  • งานเพาะชำกล้าไม้ ๑,๘๒๐,๐๐๐ กล้า

  • งานปลูกฟื้นฟูและบำรุงป่าพรุ ๓๐๐ ไร่

  • งานนิทรรศการป่าพรุและสวนนกเป็ดน้ำ ๑ งาน

  • งานสาธิตการประหยัดพลังงานจากป่าไม้ ๑ งาน

  • งานสวนผลิตเมล็ดไม้ป่าพรุ (ปาล์ม) ๑ งาน

  • งานสาธิตการจัดการป่าเสม็ด ๑ งาน

  • งานสวนรวมพันธุ์และผลิตพันธุ์ไม้ป่าพรุ ๑ งาน

  • งานสวนรุกชาติในโรงเรียน ๑ งาน

  • งานสาธิตการปลูกย่านลิเภาและหวายในสวนยางพารา ๑ งาน

  • งานบริหารและจัดการศูนย์วิจัยและศึกษาธรรมชาติป่าพรุสิรินธร ๑ ศูนย์

  • งานประชุมและเตรียมการรับเสด็จฯ ๑ งาน

  • งานฝึกอบรมด้านอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า ๑ งาน

  • งานติดตามประเมินผล ๑ งาน

  • งานสำรวจและทดลอง ๑๐ โครงการ ๑๐ งาน

  • งานศึกษาผลการตัดสางขยายระยะที่มีต่อการเจริญเติบโตของไม้เสม็ดในพื้นที่ป่าพรุ ๓ แปลง

  • การศึกษาการแตกหน่อไม้เสม็ด ๓ แปลง

  • การสำรวจหากำลังผลิตไม้เสม็ดในพื้นที่พรุ ๓ แปลง

  • การศึกษาทัศนคติของประชาชนในการจัดการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและศูนย์ฯ สิรินธร ๓ หมู่บ้าน

  • งานสำรวจ จัดหาพรรณไม้มาอนุบาลเพื่อสนับสนุนสำนักงาน ก.พ. ๑ งาน

  • การศึกษาผลกระทบของไฟป่าที่มีต่อสัตว์ป่าพรุโต๊ะแดง ๑๒๕,๐๐๐ ไร่

  • งานศึกษาการใช้ประโยชน์ไม้เสม็ดระดับท้องถิ่น ๑ งาน

  • งานสำรวจวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีใช้ประโยชน์ศัตรูทำลายไม้ป่าพรุ ๑ งาน

  • งานประยุกต์ใช้ Genetic marker เพื่อปรับปรุงพันธุ์และอนุรักษ์แหล่งพันธุกรรมปาล์มป่าพรุ ๑ ชนิด

  • การศึกษาการทดแทนสังคมพืชป่าพรุ ๒๘๐,๐๐๐ ไร่

  • งานสำรวจและวิจัยพรรณไม้ป่าพรุ ๑๒๕,๐๐๐ ไร่

  • งานบริหารและจัดการศูนย์วิจัยและศึกษาธรรมชาติป่าพรุสิรินธร ๑ ศูนย์

  • งานฝึกอบรมการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า ๑ รุ่น

  • งานจัดพิมพ์เอกสารและสื่อเผยแพร่ ๒ เรื่อง

  • งานประชาสัมพันธ์และส่งเสริมเผยแพร่ ๔ ครั้ง

  • งานวิเคราะห์ และประมวลผลทรัพยากรป่าเสม็ด ๑ งาน

  • งานเตรียมการรับเสด็จฯ ๑ งาน

  • งานศึกษาวิเคราะห์มูลค่าทางเศรษฐกิจของไม้เสม็ดเปรียบเทียบกับพืชเกษตร ๑ โครงการ

  • การจัดการป่าเสม็ดให้เป็นแถวเป็นแนว ๓ แปลง

  • การศึกษาหาผลผลิตของเห็ดในป่าเสม็ด ๓ แปลง

  • งานสำรวจและติดตามสถานภาพสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ ๑ งาน

  • งานจัดนิทรรศการนอกสถานที่ ๕ ครั้ง

  • งานพัฒนาเส้นทางศึกษาธรรมชาติคลองโต๊ะแดง ๑ งาน