พระราชกรณียกิจด้านวิศวกรรมการเกษตร


 พระราชกรณียกิจด้านนี้ได้แก่ การทำฝนหลวง โครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา และโครงการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร

 

          จากการที่ทรงพบว่าประชาชนในท้องถิ่นทุรกันดารต้องประสบกับความแห้งแล้งของดินฟ้าอากาศ ขาดแคลนน้ำดื่มและน้ำสำหรับการเพาะปลูกอยู่เนือง ๆ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงได้พระราชทานพระราชดำริและพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ให้คณะปฏิบัติการทดลองของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ดำเนินการศึกษาวิจัยและค้นคว้าการทำฝนเทียม โดยเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๙๙ จนกระทั่งได้ผลเป็นที่น่าพอใจเป็นครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๑๒ หลังจากนั้นก็ได้มีการทำฝนเทียม หรือที่เรียกกันในปัจจุบันว่า ฝนหลวง เรื่อยมา โดยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงติดตามผลและทรงร่วมแผนการปฏิบัติงานเป็นครั้งคราว

 

          ด้วยเหตุที่ประเทศไทยมีผลผลิตทางการเกษตรเป็นจำนวนมาก สมควรที่จะพัฒนาและส่งเสริมความรู้ด้านอุตสาหกรรมการเกษตรแก่เกษตรกรทั่วไป พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงเริ่มโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดาขึ้น โดยโปรดให้ตั้งโรงงานต้นแบบสำหรับแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรเป็นการทดลอง คือ ใน พ.ศ. ๒๕๑๘ ได้โปรดให้ตั้งโรงสีข้าวตัวอย่างจิตรลดาเพื่อศึกษาวิธีสีข้าวให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ศึกษาวิธีเก็บรักษาข้าว และศึกษาวิธีนำแกลบมาใช้เป็นปุ๋ยหรือเชื้อเพลิง ในปีเดียวกันนั้นพระองค์ได้ทรงจัดตั้ง “โรงนมผงสวนดุสิต” ขึ้น เพื่อแปรสภาพนมสดให้เป็นนมผงและนมอัดเม็ด และเพื่อให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมทั่วประเทศได้ศึกษากรรมวิธีที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ พระองค์ยังโปรดให้สร้างโรงงานหลวงอาหารสำเร็จรูปขึ้นในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือรวม ๕ แห่ง ควบคู่กับศูนย์ศึกษาวิชาการเกษตรอีกด้วย เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในการวางแผนการเพาะปลูก การดูแล และการเก็บเกี่ยวผลผลิตของเกษตรกรในท้องถิ่นชนบท