พระราชกรณียกิจด้านวิศวกรรมแหล่งน้ำและชลประทาน


       ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๖ เป็นต้นมา โครงการตามพระราชดำริเกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งน้ำและชลประทาน นับเป็นโครงการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงให้ความสำคัญเป็นพิเศษ สังเกตได้จากจำนวนโครงการและเงินงบประมาณที่ใช้ในการสนองพระราชดำริ (ซึ่งในช่วงระหว่าง พ.ศ. ๒๕๑๘-๒๕๒๗ มีถึง ๗๑๒ โครงการ ใช้เงินงบประมาณราว ๓,๕๑๓ ล้านบาท) และจากการเสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรโครงเหล่านี้บ่อยครั้งทุกปี จุดประสงค์ของโครงการเหล่านี้ก็เพื่อให้มีน้ำสำหรับการเกษตร การอุปโภคบริโภค การผลิตไฟฟ้า อีกทั้งเพื่อควบคุมสภาพแวดล้อม เช่น รักษาต้นน้ำลำธารและอนุรักษ์ป่าไม้ และเพื่อบรรเทาอุทกภัย ตัวอย่างของโครงการตามพระราชดำริเหล่านี้ได้แก่

 
          (ก) โครงการอ่างเก็บน้ำเขาเต่า  อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งสร้างขึ้นตั้งแต่  พ.ศ. ๒๕๐๖ เพื่อเก็บน้ำจืดไว้สำหรับการอุปโภคบริโภคและเลี้ยงสัตว์
          (ข) โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยตาดใฮใหญ่  จังหวัดสกลนคร ซึ่งสร้างขึ้นใน พ.ศ. ๒๕๒๗ เพื่อเปิดให้น้ำไหลลงร่องน้ำธรรมชาติและซึมลงดินได้ เป็นการฟื้นสภาพป่าในบริเวณพื้นที่ของโครงการ
          (ค) โครงการพัฒนาเบ็ดเสร็จลุ่มน้ำสาขาแม่ปิง  เขตอำเภอจอมทองกับเขตอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ และเขตอำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน เริ่มสร้างใน พ.ศ. ๒๕๒๗ เพื่อพัฒนาพื้นที่บริเวณฝั่งซ้ายของแม่น้ำปิงประมาณ ๑๗๐,๐๐๐ ไร่
          (ง) โครงการชลประทานมูโนะ  อำเภอตากใบ และอำเภอสุไหงโกลก จังหวัดนราธิวาส เริ่มดำเนินการตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๘ เพื่อการระบายน้ำออกจากพื้นที่การบรรเทาอุทกภัย การเกษตร และการเลี้ยงสัตว์