พระราชกรณียกิจด้านการศึกษาทางช่างและวิศวกรรมศาสตร์


          พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงสนับสนุนการศึกษาทางช่าง และวิศวกรรมศาสตร์ทั้งระดับต้นและระดับสูง ในระดับต้น ได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการจัดตั้งโครงการ “พระดาบส” เพื่อช่วยเหลือผู้ที่ตั้งใจแสวงหาความรู้ทางช่างแต่ต้องประสบปัญหาเนื่องจากขาดที่เรียนหรือขาดแคลนทุนทรัพย์ที่จะใช้ในการเรียน โครงการนี้ได้เปิดสอนวิชาช่างไฟฟ้า-วิทยุและช่างเครื่องยนต์มาตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๙ โดยใช้สถานที่ของสำนักพระราชวัง ที่ถนนสามเสน ตรงข้ามหอสมุดแห่งชาติ

          ในส่วนของการศึกษาระดับสูง พระองค์ได้พระราชทานทุนอานันทมหิดลให้บัณฑิตทางวิศวกรรมศาสตร์ที่มีผลการเรียนดีเด่นได้ไปศึกษาต่อในต่างประเทศ เพื่อนำความรู้กลับมาช่วยพัฒนาประเทศ และได้พระราชทานเงิน ทุนภูมิพล ให้เป็นรางวัลปีละ ๑ รางวัล แก่นิสิตชั้นปีสุดท้ายของคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยที่สอบไล่ได้ที่ ๑ และได้รับปริญญาเกียรตินิยม

          นอกจากนี้ ยังทรงสนับสนุนกิจกรรมนอกหลักสูตรของนิสิตคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาและช่วยพัฒนาชนบท คือการออกค่ายภาคฤดูร้อนเพื่อสร้างสาธารณสมบัติ เช่น สะพานและฝายน้ำล้นในท้องที่ทุรกันดาร โดยได้พระราชทานนาม “ยุววิศวกรบพิธ” แก่สิ่งก่อสร้างนั้น ๆ และได้เสด็จฯ ไปประกอบพิธีเปิด ฝายน้ำล้นยุววิศวกรบพิธ ๕ ที่อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ด้วยพระองค์เอง เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๙ ซึ่งยังความปลาบปลื้มและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณแก่บรรดาอาจารย์และนิสิตเป็นอย่างยิ่ง